Willem Johannes Schutz

(Middelburg (Zeeland) 1854-1933)

Maritieme kunst is een onuitputtelijk bron van inspiratie. De fascinatie voor de ruimte en de rust van de zee is een steeds terugkerend thema in de kunstgeschiedenis. Willem Johannes Schütz (Middelburg 1854-1933) behoort samen met zijn vader Jan Frederik Schütz (Middelburg 1817-1888) tot de belangrijkste marineschilders van Zeeland. De keuze in onderwerp van Willem was vaak dezelfde als die van zijn vader, voornamelijk zeegezichten en activiteiten aan de waterkant. In de weergave zijn echter wel verschillen. Zo is het kleurgebruik in het vroege werk van Willem wat donkerder en grijzer en is de schilderstoets losser. Willem lijkt in zijn werk veel aandacht te besteden aan de sfeer en de lichtval. Niet voor niets wordt zijn werk vaak vergeleken met zijn Haagsche collega Mesdag (Groningen 1831- 1915 Den Haag). Terwijl Mesdag veel in Scheveningen schilderde was Walcheren de ideale omgeving voor Schütz. ‘Luchten als hier in Zeeland ziet men nergens elders ter wereld. Die mooie zachte neveligheid. Ik geloof dat men in Zeeland geboren en getogen moet zijn om dat geheel te kunnen waardeeren,’ zo meende de kunstenaar. Vlak voor zijn huis aan de Korendijk 44 in Middelburg voeren boten af en aan. Willem trok regelmatig samen met vader erop uit om studies op het strand, aan de haven of van de luchten te maken. In zijn werk komen weinig figuren voor en indien zij aanwezig zijn, zijn zij ondergeschikt aan het onderwerp.

Vanaf 1889 kreeg Willem door zijn lidmaatschap bij de Pulchri Studio en Arti en Amicitea landelijke bekendheid. Samen met andere leden van de verenigingen exposeerde hij vaak in binnen en buitenland. De kritieken waren positief. De criticus Antonie van Loffelt (1841-1906) schreef in 1895 in Het Vaderland: ‘Er heerscht een dichterlijke stemming in Schütz’. Na 1910 werd zijn palet onder invloed van het luminisme ineens een stuk lichter. Sinds 1906 had Schütz al kennis gemaakt met de groep schilders die in Domburg werkten. Onder leiding van Jan Toorop, de stuwende kracht achter de groep, sloot Willem zich ook bij aan bij Sint Lucas in Amsterdam. In tegenstelling tot veel andere kunstenaars was de bekendheid die Willem verkreeg dankzij de exposities niet van levensbelang.De kunstenaar werkte een aantal dagen in de week als boekhouder en kon zichzelf prima onderhouden en het zich permitteren om zijn prijzen hoog te houden. Na zijn dood werd er in 1933 een grote eretentoonstelling in het museum te Middelburg georganiseerd.

(Middelburg (Zeeland) 1854-1933)

Maritime art is an inexhaustible source of inspiration. The fascination for the space and the tranquility of the sea is a recurring theme in art history. Willem Johannes Schütz (Middelburg 1854-1933), together with his father Jan Frederik Schütz (Middelburg 1817-1888), is one of the most important marine painters in Zeeland, the Netherlands. Willem's choice of subject was often the same as his father's, mainly seascapes and activities on the waterfront.

However, there are differences. For example, the use of color in Willem's early work is somewhat darker and grayer and brush strokes are looser. Willem seems to pay a lot of attention to the atmosphere and the light in his work. It is not without reason that his work is often compared to his Hague colleague Mesdag (Groningen 1831-1915 The Hague). While Mesdag painted a lot in Scheveningen, Walcheren was the ideal environment for Schütz. "Skies like here in Zeeland cannot be seen anywhere else in the world. That nice soft mistiness. I believe that people have to be born and raised in Zeeland in order to appreciate that whole, "said the artist.

Boats drifted in and out just in front of his house at Korendijk 44 in Middelburg. Willem regularly went out with his father to make studies on the beach, at the harbor or on the skies. There are few figures in his work and if they are present, they are subordinate to the subject. From 1889 Willem gained national fame through his membership in the Pulchri Studio and Arti and Amicitea. He often exhibited at home and abroad together with other members of the associations. The reviews were positive. The critic Antonie van Loffelt (1841-1906) wrote in Het Vaderland in 1895: "There is a poetic mood in Schütz". After 1910 his palette suddenly became a lot lighter under the influence of Luminism. Since 1906, Schütz had already become acquainted with the group of painters who worked in Domburg. Under the leadership of Jan Toorop, the driving force behind the group, Willem also joined Sint Lucas in Amsterdam. Unlike many other artists, the fame that Willem gained due to the exhibitions was not of vital importance. The artist worked as an accountant for several days a week and was able to maintain himself well and to afford to keep his prices high. After his death, a large honorary exhibition was organized in the museum in Middelburg in 1933.